HORSTER MANNENKOOR
maandag, 18 december 2017

Historie van het Horster Mannenkoor

Het was op 9 november 1894 dat een 40-tal zangersvrienden in Café Haegens te Horst zich verzamelden voor de oprichting van een zangvereniging met de naam "Horster Mannenkoor". Met als dirigent de onderwijzer Jan Mathijs Hoffmans.

Al vrij snel na de oprichting kon men in het Venloosch Weekblad lezen:

"Uit Horst meldt men ons: Met genoegen kunnen wij mededeelen, dat de voor eenigen tijd alhier opgerichte liedertafel 'Horster Mannenkoor' flink vooruit gaat, dankzij den onvermoeiden ijver van den directeur den heer Hoffmans en de heeren leden van het bestuur. De wekelijksche repetities, welke des Dinsdags en Vrijdags steeds worden gehouden, worden door alle zich tot medewerking aangegeven jongelieden flink bijgewoond..."

Inmiddels bereidt het koor zich voor op de viering van het 125-jarig bestaan in 2019.

Het voert te ver om, terugkijkend op die lange periode, alle hoogtepunten van het koor hier op te sommen. Wij beperken ons dan ook tot enkele interessante en voor het koor soms zeer belangrijke gebeurtenissen.


In vroegere tijden: zang, ... komische voordrachten en toneel.
Tegenwoordig houden nagenoeg alle koren zich alleen bezig met zingen. Hoe anders was dat in vroegere jaren bij het Horster Mannenkoor! Weliswaar stond het zingen voorop, concerten echter werden meestal gecombineerd met komische voordrachten en toneel door leden van het koor. Echtgenotes of verloofden koorleden mochten evenwel niet meespelen, zodat de damesrollen werden uitgevoerd door tenoren!

De belangstelling voor deze 'concerten' was in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog zeer groot. De uitvoeringen trokken dan ook volle zalen. Was dit vanwege de zang of voor de komische voordrachten en toneel? De historie geeft geen antwoord op deze vraag.
Sinds het midden van de vorige eeuw manifesteert zich bij het koor steeds meer het streven om een hoge muzikale kwaliteit te bereiken en te behouden. De belangstelling vanuit het koor voor deelname aan koorfestivals, zangersdagen op nationaal en internationaal niveau groeit vanaf die tijd meer en meer toe. Bij een groot aantal van die gelegenheden heeft het koor zich voor wat betreft muzikale prestaties graag willen meten met aan andere mannenkoren.

In oktober 2002 heeft het Horster Mannenkoor zijn positie in de A klasse van de mannenkoorzang weer waar gemaakt door bij de provinciale voorronde op 10 oktober 2002 in Voerendaal de eerste plaats te behalen, goed voor deelname aan het Nationaal Mannenkoor Festival in september 2003 in Zutphen . Tijdens dit festival, georganiseerd ter gelegenheid van het 150-jarig jubileum van het Koninklijk Nederlands Zangersverbond manifesteerde het koor haar kwaliteiten. Op de uitstekende 3e plaats in de hoogste categorie mogen zangers en dirigent trots zijn.

In juni 2011 heeft het Horster Mannenkoor met goed gevolg deelgenomen aan een internationaal festival voor koren in Lindenholzhausen. De vijf ingestudeerde werken werden door een internationale jury beoordeeld. Het koor behaalde het 'Zertifikat in Bronze'; een resultaat waar het Horster Mannenkoor trots op mag zijn.

In april 2014 eindigde ons koor als3e in de hoogste klasse op het nationaal korenfestival van de KNZV te Zwolle.


Van directeur tot dirigent
Met de huidige dirigent Tim Schulteis kent het Horster Mannenkoor in zijn historie zijn 10e dirigent; in vroegere jaren directeur genoemd.
Enkele van de vroegere dirigenten hebben in hun periode nadrukkelijk hun stempel gezet op het muzikale niveau van het koor en verdienen hier dan ook hier afzonderlijke vermelding:

  • Jan Mathijs Hoffmans
    1894 tot 1898.
    Niet alleen de eerste dirigent, maar ook nadrukkelijk actief bij de oprichting van het koor.
  • Arthur Pisarowitz
    1898 tot 1901.
    Volgens een ingezonden stuk in de "Venloosche Courant" van 7 juli 1899, een "verdienstelijke directeur".
  • Constant Dietz
    1901 tot 1931.
    Een in die tijd muzikale duizendpoot met eveneens het dirigentschap van verschillende harmonieën en fanfares in de regio.
  • Jan Kuypers
    1931 tot 1968.
    De 1e beroepsmusicus voor het koor.
  • Jan van der Peet
    1968 tot 1972.
  • Piet Tobben
    1973 tot 1992.
    De grote vernieuwer; met zijn jeugdig elan en bezieling zorgde hij in zijn Horster periode voor nieuwe impulsen binnen het koor.
  • Paul Janssen
    1992 tot 1993
    Hij was muziekconsulent voor het basisonderwijs nam echter na een jaar weer afscheid van ons koor.
  • Boyke Brand
    1993 tot 2001.
    Zijn verdiensten als dirigent lagen vooral op het terrein van verbeteren van de zangtechniek en verdere uitdieping van de muzikale kwaliteit van het koor.
  • Jan Mertens
    2001 tot 2012.
    Door zijn prettige manier van werken en zijn onuitputtelijke Belgische humor heeft hij het koor op een relaxte manier naar kwalitatief zeer goede optredens geleid.

Naar het buitenland
Concertreizen naar het buitenland lopen als een rode draad door de geschiedenis van het Horster Mannenkoor. Zij vormden steeds voor een extra stimulans om het repertoire te vernieuwen en uit te breiden. Voor een aantal zangers ook de prikkel om ook lid te worden. In de totale bestaansperiode van het Horster Mannenkoor gaven buitenlandse concerten steeds weer een extra dimensie aan het zingen binnen het koor. In de vroegste bestaansperiode beperkte het buitenlandse optreden zich voornamelijk tot ééndaagse uitvoeringen in de grensregio van België en Duitsland. De eerste méérdaagse reis naar het buitenland werd pas in 1922 ondernomen. Via Willich, waar een Eeuwfeest van een zustervereniging werd opgeluisterd, ging men de volgend dag naar Koblenz.

De afgelopen 35 jaar is het koor regelmatig in het buitenland opgetreden.
Als hoogtepunten zijn te vermelden: de deelname -- tweemaal -- aan de "Europäische Chortage" in Bremen, een concertreis naar Brugge in België en naar Eisenach in het voormalige Oost-Duitsland. De meerdaagse reis bracht het koor in 2001 naar Tsjechië. In Mei 2005 ging de reis naar Galway in Ierland terwijl in 2008 naar Slovenië koers werd gezet. In 2011 nam het Horster Mannenkoor tijdens de concertreis naar Duitsland deel aan het Festival in Lindenholzhausen. De vijf ingestudeerde werken werden door een internationale jury beoordeeld. Het Horster Mannenkoor behaalde het 'Zertifikat in Bronze', een resultaat waar het koor trots op mag zijn. In 2014 ging de reis naar Ieper in Belgie, waar onder andere bij de indrukwekkende dagelijkse ceremonie ter herdenking van de tweede wereldoorlog is opgetreden.

 


Leden
Helaas is tijdens De Tweede Wereld Oorlog een groot gedeelte van het archief verloren gegaan, onder meer de ledenadministratie. Uit de periode daarna kan het ledenbestand vrij goed in beeld gebracht worden. Na 1945 is het ledental uitgegroeid van ongeveer 50 tot bijna 100. In het begin van de jaren negentig telde het koor 82 actieve zangers, met daarnaast 15 niet actieve leden. Momenteel telt de ledenlijst: 65 actieve zangers, 1 dirigent en 10 niet-actieve leden waaronder een erelid.

In diezelfde periode heeft er een enorm verschuiving in de gemiddelde leeftijd plaatsgevonden. In vroegere tijden traden, de meeste zangers reeds op hun achttiende toe tot het koor; tegenwoordig gebeurt dit veelal op een duidelijk latere leeftijd, tussen de veertig en vijftig jaar. De vergrijzing in de koren is een bekend fenomeen in binnen- en buitenland. Ongetwijfeld is de veelheid van mogelijkheden om de grotere hoeveelheid aan vrije tijd op een ander wijze in te vullen dan in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw, hieraan debet. Jongere mannen zijn, meer dan vroeger, bezig met carriëre maken, met hun gezin, met sportactiviteiten, met het eigen huis, met vakanties enz. Op een latere leeftijd kiest menigeen voor een wat meer rustige ontspanning. Het zingen bij een koor met een wekelijkse repetitie, met na afloop een praatje en een glaasje trekt gelukkig nog steeds veertigers aan. Dat geldt ook voor het Horster Mannenkoor, gelet op de toetreding van telkens een aantal leden gedurende de afgelopen jaren.


Caeciliafeest
Bij het aanhalen van een aantal momenten en sfeerbeelden uit de historie mag beslist niet onvermeld blijven het jaarlijkse Caeciliafeest van het koor. De naam van dit feest is ontleend aan St. Caecilia, de patroonheilige van de koorzang; het wordt jaarlijks in de maand november gehouden. Aanvankelijk alleen toegankelijk voor de koorleden, maar sinds 1948 mogen de dames de heren vergezellen. Voor die tijd een emancipatiegebaar van jewelste.

Traditiegetrouw luistert het koor, voorafgaande aan het feestelijk gebeuren, een H. Mis op in een van de parochiekerken van Horst. Aansluitend begint het feest - eveneens traditiegetrouw - met een heerlijke warme maaltijd, bestaande uit stampot van boerenkool geflankeerd door braadworst, jus en mosterd. Bekend zijn de verhalen uit vroegere tijden, waarbij, als soort wedstrijdelement werd gestreden om de eer wie de meeste braadworst kon verorberen. De wedstrijd is verdwenen, maar voor een metertje worst schrikken diverse leden nog niet terug.

Na deze "volledige maaltijd" gaan de tafels en stoelen aan de kant. Quickstep, tango, wals, twist, polka en rock houden de danslustigen op de vloer. Tussen door voeren leden sketches op, waarin bijzondere gebeurtenissen uit het afgelopen jaar op amusante wijze op de korrel worden genomen. Dat dit heel vaak zingend gebeurt zal niemand verbazen.

Zijn er in dat voorbije jaar ook leden die 25, 40, 50 of 60 jaar lid zijn van het koor, dan worden zij, zo mogelijk samen met hun partner gehuldigd. Ook al gaat het feest door tot in de kleine uurtjes, elk jaar weer wordt er door de leden en hun partners uitgekeken naar deze gezellige en sfeervolle avond.